Nog een laatste bericht

De reisverslagen op deze weblog doorlezend, merk ik dat ik vooral beschreven heb wat ik gedaan heb gedurende de ruim 4 weken in Ghana.Er staat niet zoveel over het land en de mensen zelf en hoe dit op mij is overgekomen. Hoe ik Ghana beleefd heb. In dit laatste bericht wil ik hier iets meer over vertellen. Over het algemeen vind ik de Ghanezen vrolijk en vriendelijk. ze zijn behulpzaam, ook zonder dat ze daar een beloning voor vragen, op enkele uitzonderingen na. Op straat en overal wordt je begroet en aangesproken met "Obruni", wat letterlijk allochtoon betekent. Je antwoordt daarop met "hallo Obibini" (autochtoon). En dit is helemaal niet als belediging bedoeld, maar gewoon als feit. Een gesprek begin je altijd met een groet: "Good morning, how are you", of "ete sen". Als ik antwoord in het Twi, gaan ze vaak door in die taal, maar dan haak ik af, want verder reikt mijn taalkennis niet en moet het toch weer in het Engels. In Akwatia, thuis en op de afdeling in het ziekenhuis werd ik zelden met "Thea" aangesproken. De Ghanese namen zijn gebaseerd op de dag waarop je geboren bent. Ik ben op een maandag geboren en dus heette ik "Adwoa", (uitgesproken Adjua), thuis werd dat "Madwoa", wat zoiets is als "onze Adwoa". "Kwame" betekent op zaterdag geboren. Deze naam krijgen de kinderen direct na de geboorte, een tweede eigennaam komt daar later bij. De roepnaam is verschillend. Bij de familie thuis werd alleen de oudste dochter bij haar weeknaam genoemd; de andere kinderen waren Chief en Angel. Ook mijn gastmoeder heette Florence. Hij heette gewoon Mr. Kumi. Het gezin was niet rijk en zeker niet arm. Het huis, een aardige bungalow, bestond uit een lange varanda, waaraan 2 kamers lagen; de ene was mijn kamer en de andere werd gedeeld door Dorothea en Nicolien. Aan de kopse kant van het huis was de woonkamer van de familie met binnen toegang naar hun slaapkamer(s). Aan de andere kant was de keuken met een gasfornuis, aanrecht en kastjes. Daarnaast een "natte" ruimte met een halletje, douche en toilet. Er waren waterleidingen en kranen aanwezig, maar er was geen stromend water. In dit halletje stonden grote tonnen met een voorraad water. Iedere morgen werd er door een van de vrouwen water gehaald in bakken van zeker 20 liter, op het hoofd. Wij zaten altijd op de varanda, houten bankje of op het tuinstoeltje van de kamer. In de woonkamer kwamen wij vrijwel nooit, tenzij om iets te vragen of te zeggen. Vaak waren leden van de familie ook buiten op de varanda en de kinderen zaten heel vaak bij ons. Al met al was het heel gezellig, vooral omdat wij met z'n 3en waren (de laatste week met z'n 2en). Het eten werd voor ons klaargemaakt. Zoals veel Ghanese gezinnen zijn er geen gezamelijke maaltijden; ieder pakt zijn eigen bord eten als het uitkomt. Wij kregen 's morgens brood met omelet met ui en tomaat (redelijk luxe, als ik verhalen van anderen hoorde) en thee; Na het werk om 14.30 kregen wij een flink bord fruit, ananas, watermeloen en/of banaan, ook compleet klaargemaakt. 's avonds, meestal 5 uur/ half 6, warm eten. Dit was variërend rijst met saus, spagetti met saus of yam (zoete aardappel), plantain (bakbanaan) met een saus. In de sauzen zat niet zoveel variatie, vaak vis, altijd met uit, tomaat, soms meer groente, bonen, of iest wat lijkt op spinazi. Wel pittig, niet scherp. Een keer heb ik fufu gegeten, een soort deegbal van cassave en plantain met een pittig soepje om de stukken in te dopen. Een keer was genoeg, het was wel lekker, maar de structuur van het geheel was niks. Al met al heb ik niet zoveel groente gegeten, gelukkig wel veel fruit. Om ca 18.30 werd het donker, en om 19 uur was het stikdonker. De avonden waren saai; gelukkig houd ik van lezen en puzzelen. Dorothe en Nicolien gingen al heel vroeg naar bed, en ik was meestal ook om 9 uur op mijn kamer. Vroeg naar bed en vroeg op. Om 6.15 ging de wekker. Om 7.30 was ik in het ziekenhuis. Mr Kumi is diamanthandelaar; zo stond het in mijn gegevens. Wat dit precies inhoudt is me niet duidelijk geworden. Hij vertelde dat hij 2 velden heeft waar hij de leiding heeft over een paar werknemers die voor hem naar diamant graven. Hij had er een machine voor, maar die stond kapot thuis. Hij werkte 2 of 3 dagen per week; verder was hij thuis en zorgde voor de kinderen als deze uit school kwamen en voor het eten. Zijn vrouw Florence werkt 2 dagen op de markt in Akwatia; zij heeft een kraam met stoffen en slippers. Aan het eind van de dag kwam een taxi met 3 zakken koopwaar naar huis en een jongen droeg de zakken naar binnen . Deze stonden opgeslagen in de keuken. In de tijd dat ik daar was, is zij 2x een dag naar Accra geweest om inkopen te doen voor de markt. Mensen waren super vriendelijk en hartelijk. Ook met de kinderen was het heel gezellig. Nadat Chief een dag in het ziekenhuis had gelegen, op mijn afdeling, was hij aanhankelijker dan daarvoor en meer gericht op mij. Het schiep kennelijk toch een band. Het oudste meisje (17 jaar) was niet thuis; zij was op kostschool. De laatste week had ze vakantie en was thuis. Zij deed vrij veel in het huishouden, water halen, de vloer vegen en eten koken, vooral als Florence niet thuis was. Zij was ook veel weg, naar vrienden, denk ik; en liep in huis rond met oordopjes met muziek in de oren. Niks vreemds dus. De jongere kinderen speelden niet veel met speelgoed, waren gek op de ballonnen, en werkten ook in de vakantie aan schoolwerk. Zij hebben ons wat Ghanese liedjes geleerd. De liedjes die zij kennen zijn meestal religieuze liedjes, in het Engels "Praise the Lord" e.d. of in het Twi, zoiets als "Dank u voor deze dag". Ook op de radio hoor je veel religieuze liedjes. In het straatbeeld kom je ook veel Christelijks tegen. Op iedere taxi, bus, uithangbord, of boven een winkel zie je wel iets van Jezus of God staan. Kerkdiensten duren lang en zijn vol muziek, dans, verhalen en preken. Ik heb er niet veel meegemaakt, want de weekenden was ik altijd op reis. De laatste dag in het ziekenhuis nam de hoofdzuster mij mee naar een dienst ter ere van St.Dominic's day. Ik dacht dat er op de afdeling gebeden en gezongen zou worden met de kinderen, dus had ik Kwame Tettey bij me. Maar ze nam me mee naar een ander gebouw waar een hele dienst was. Voor Kwame duurde het veel te lang; hij zat te draaien op mijn schoot. Waar hij anders nooit wat zei en weinig geluid maakte, zat hij nu te kraaien en te hummen. Hij had een pamper aan, maar ik had hem nog niet verschoond voor we weg waren gegaan, niet wetende dat het zo lang zou duren. Op een gegeven moment voelde ik dat hij door zijn luier heen plaste en werd mijn broek nat. Ach, dat droogt wel. Maar later nog eens en dat zat echt niet lekker. Toen de gelegenheid zich voordeed, heb ik me verontschuldigd en ben met hem maar weer naar de afdeling gelopen, hem helemaal verschoond en toen liep ik nog met die natte plekken op mijn broek. Wij wonen maar 5 min. lopen van het ziekenhuis, dus ben ik naar huis gegaan om een andere broek aan te trekken. Het ziekenhuis was geen armoedige zooi. Het was redelijk goed voorzien; 50 jaar geleden door Duitse dominicanessen opgericht, en nu door de overheid gefinancierd. Familie van de patiënten zorgt zelf voor het eten; 3x per dag komt de familie opdraven met de maaltijden. Bij de kinderen kwamen ouders iedere morgen ook hun kind wassen en evt aankleden. Om 8 uur gaan ze weg en komen om 12 uur weer terug. Bij behandeling, zoals wondverzorging e.d zijn de ouders er vaak ook bij. Verschilende keren was de ouder er ook, als ik met een kind oefende, soms in de verbandkamer als het verband eraf was. De ouders van de baby's zijn er vrijwel de hale dag. Het ziekenhuis bestaat uit verschillende lage gebouwen, waar de afdelingen zijn. Verder zijn er op het terrein woonhuizen van personeel, een school, een bibliotheek en het klooster. Ertussen goed onderhouden tuinen. Het straatbeeld in Ghana is heel gevarieerd. Accra is een grote stad met kantoorgebouwen en banken e.d., maar ook delen met kraampjes, markten en veel verkoop langs de kant van de weg en op straat, ook langs stilstaande auto's in de file of voor stoplichten. In Kumasi zie je dat nog veel meer. Het maakt een veel rommeligere en drukkere indruk. Buiten de steden zie je weinig grote gebouwen, wel stenen huizen met golfplaten daken en hutten en kraampjes; veel verkoop langs de kant van de weg en op de weg. Je vindt rommel op straat; mensen gooien hun afval veelal van zich af. Toch vond ik het lang zo vuil niet als in India. Er wordt ook veel schoongemaakt; je zag regelmatig openbare reinigers bezig. Natuurlijk is het op het platteland heel stoffig. Er zijn veel "dirtroads" onverharde wegen/paden van rood gravel. De asfaltwegen zitten vol gaten en een auto moet regelmatig een bochtje maken om een gat te ontwijken, vooral de binnenwegen, maar ook de doorgaande wegen. Al toeterend wordt er links en rechts gepasseerd en in het verkeer heerst het recht van de sterkste en brutaalste. Toch geven taxi's elkaar vaak doorgang en kon je op een drukke weg oversteken en stopten auto's voor je, niet alleen voor de obrunies, maar ook voor Ghanezen, als er maar even een gaatje was. Ondanks al het harde en ogenschijnlijk roekeloze rijden, heb ik me in auto's nooit onveilig gevoeld, zelf niet in rammelende krakkemikkerige bakken. En ik heb maar een keer meegemaakt dat een auto pech had. Ik heb ook andere verhalen gehoord. Het wachten is voor ons Europeanen niet leuk, maar het went en je moet niet in tijd rekenen en overal de tijd voor nemen. Niks geen gehaast leven; het heeft wel wat. Natuurlijk was het voor mij vakantie en hoefde ik me ook niet te haasten. Ik denk niet dat ik dit leven voor altijd wil. Voor een poosje is het prima. Heeft deze reis en op deze manier vakantie vieren aan mijn verwachtingen voldaan? Ik wist vooraf niet wat ik kon verwachten, dus kan ik die vraag niet beantwoorden. Toen ik ging, had ik er onwijs veel zin in om te beleven en nieuwe dingen te ondergaan. En dit heeft zeker aan mijn verwachtingen voldaan. Het was fantastisch, leven in een onbekend land, omgaan met mensen vandaar en me onderdompelen in hun cultuur. Zo "ervaar" je een land, of een deel ervan. Het vrijwilligerswerk is daar een onderdeel van en een uitstekende manier om te realiseren wat je wil. Als je dan ook nog iets structueels kunt betekenen is helemaal bijzonder. Met jullie hulp hebben we een weeshuis kunnen helpen! Bovendien is mijn bemoeienis met Kwame Tettey nog niet afgelopen en hoop ik nog veel voor hem te bereiken. Ghana is een geweldig land met fijne mensen en veel moois om te zien en beleven. Tot slot nog enkele foto's van het straatbeeld van Ghana.

Wil je Thea in Ghana bellen? Bel dan goedkoop via HalloBuitenland.nl